دانستنی های حقوقی

حتما بسيار پيش آمده كه در موقعيتي قرار گرفته‌ايد كه نمي‌دانستيد مشكل‌تان را چگونه حل كنيد يا اينكه نسبت به شرايط حقوقي محقق شدن آن فعل و آثار احتمالي آن آگاه كافي نداشته‌ايد، در مجموعه " آيا مي‌دانيد" با يادآوري برخي نكات حقوقي كه با زندگي روزمره انسان‌ها سر وكار دارد، آشنا مي‌شويد.

آيا مي‌دانيد؟

كشف و تعقيب جرايم و اجراي تحقيقات و صدور قرارهاي تامين و بازداشت موقت مي‌بايست مبتني بر رعايت قوانين و با حكم و دستور قضايي مشخص و شفاف صورت گيرد و از اعمال هرگونه سلايق شخصي وسوءاستفاده از قدرت و يا اعمال هرگونه خشونت و يا بازداشت‌هاي اضافي و بدون ضرورت اجتناب شود؟

آيا مي‌دانيد ؟

محكوميت‌ها بايد بر طبق ترتيبات قانوني و منحصر به مباشر يا شريك ومعاون جرم باشد و تا جرم در دادگاه صالح اثبات نشود و راي مستدل و مستند به مواد قانوني و يا منابع فقهي معتبر (درصورت نبودن قانون) قطعي نشده اصل بر برائت متهم بوده و هركس حق دارد در پناه قانون از امنيت لازم برخوردار شود؟

آيا مي‌دانيد ؟

محاكم و دادسراها مكلفند حق دفاع متهم و يا شخصي كه از او شكايت شده را رعايت كرده وفرصت استفاده از وكيل و كارشناس را براي آنان فراهم آورند؟

آيا مي‌دانيد ؟

با دادخواهان و اشخاص در مظان اتهام و مرتكبان جرايم و مطلعان از وقايع و به طور کلي در اجراي وظايف محوله و برخورد با مردم لازم است اخلاق و موازين اسلامي كاملا مراعات شود؟

آيا مي‌دانيد ؟

اصل منع دستگيري و بازداشت افراد ايجاب مي‌نمايد كه در موارد ضروري نيز به حكم و ترتيبي باشد كه در قانون معين شده و ظرف مهلت مقرره پرونده به مراجع صالح قضايي ارسال شود و خانواده دستگير شدگان در جريان قرار گيرند؟

آيا مي‌دانيد ؟

درجريان دستگيري و بازجويي يا استطلاع و تحقيق از ايذاي افراد نظير بستن چشم و ساير اعضا و تحقير و استخفاف به آنان اجتناب شود؟

آيا مي‌دانيد ؟

بازجويان و ماموران تحقيق از پوشاندن صورت و يا نشستن پشت سر متهم يا بردن آنان به اماكن نامعلوم و به طور کلي اقدام‌هاي خلاف قانون مي‌بايست خودداري ورزند؟

آيا مي‌دانيد ؟

بازرسي‌ها و معاينات محلي جهت دستگيري متهمان فراري يا كشف آلات و ادوات جرم بايد بر اساس مقررات قانوني و بدون مزاحمت و در كمال احتياط انجام شود و از تعرض نسبت به اسناد و مدارك و اشيائي كه ارتباطي با جرم نداشته و يا به متهم تعلق ندارد و افشاي مضمون نامه‌ها و نوشته‌ها و عكس‌هاي فاميلي و فيلم‌هاي خانوادگي و ضبط بي‌مورد آنها خودداري شود؟

آيا مي‌دانيد ؟

هرگونه شكنجه متهم به منظور اخذ اقرار و يا اجبار او به امور ديگر ممنوع بوده و اقرارهاي اخذ شده بدين وسيله حجت شرعي و قانوني نخواهد داشت؟

آيا مي‌دانيد؟

تحقيقات وبازجويي‌ها بايد مبتني بر اصول و شيوه‌هاي علمي قانوني و آموزش‌هاي قبلي و نظارت لازم صورت گيرد و با كساني كه ترتيبات و مقررات را ناديده گرفته و در اجراي وظايف خود به روش‌هاي خلاف آن متوسل شده‌اند بر اساس قانون برخورد جدي صورت گيرد؟

آيا مي‌دانيد ؟

در تحقيقات و بازجويي‌ها پرسش‌ها بايد مفيد و روشن و مرتبط با اتهام يا اتهامات انتسابي باشد و از كنجكاوي در اسرار شخصي و خانوادگي و سوال از گناهان گذشته افراد و پرداختن به موضوعات غير موثر در پرونده مورد بررسي احتراز شود؟

آيا مي‌دانيد ؟

در بازجويي‌ها پاسخ متهم به همان كيفيتي كه اظهار شده و بدون تغيير و تبديل بايد نوشته شوند و براي اظهار كننده خوانده شود و افراد با سواد در صورت تمايل خودشان مطالب خود را بنويسند تا شبهه تحريف يا القا ايجاد نشود؟

آيا مي‌دانيد؟

در تحقيقات از متهم بايد از دخل و تصرف ناروا در اموال و اشياي ضبطي و توقيفي متهمان اجتناب شده و در اولين فرصت ممكن يا ضمن صدور حكم يا قرارداد در محاكم و دادسراها نسبت به اموال و اشيا تعين تكليف شود و مادام كه نسبت به آنها اتخاذ تصميم قضايي نشده است در حفظ و مراقبت از آن‌ها اهتمام لازم معمول شده و در هيچ موردي نبايد از آنها استفاده شخصي و اداري به عمل آيد؟